Google
 
Web malarstwo.awardspace.info

Tintoretto, Jacopo (właśc. Jacopo Robusti)

( 1518 - 1594 )

zobacz obrazy >>>

Tintoretto, Jacopo
Jacopo Tintoretto - autoportret
Malarz włoski środowiska weneckiego, czołowy przedstawiciel weneckiego manieryzmu, urodzony w 1518 roku w Wenecji.
Obok Tycjana, Giorgiona i Veronese'a był jednym z najwybitniejszych malarzy weneckiego cinquecenta (renesansu).

Artystyczny przydomek Tintoretto - farbiarczyk - wywodzi się od zawodu jego ojca, farbiarza.
Mimo licznych wzmianek w tekstach z tamtej epoki, m.in. u Giorgia Vasariego z 1568 roku i Rafaela Borghiniego z roku 1584, informacje o życiu i twórczości artysty są do dziś niepełne.

Według tradycji Tintoretto spędził jakiś czas w pracowni Tycjana. Kiedy jednak mistrz rozpoznał niezwykłe zdolności swego ucznia, miał go jakoby zwolnić. Wiele jednak przemawia raczej za nauką u Bonifazio de'Pitati, Andrea Schiavone lub Pordenone. Chociaż nie istnieją żadne sprawdzone świadectwa, najbardziej prawdopodobna wydaje się jego nauka u Parisa Bordone, którego konstrukcja postaci i przestrzeni jest najbliższa artyście.
Obok wpływów Tycjana i Michała Anioła inspirowali Tintoretta także manieryści: Giuseppe Salviati i Parmigianino. Właśnie to podchwytywanie rozmaitych inspiracji i poszukiwanie nowej formy obrazu cechowało wczesną twórczość tego malarza.

Od początku tematyka jego dzieł obejmowała wszystkie problemy epoki, historie biblijne, żywoty świętych, przedstawienia mitologiczne, historyczne i alegoryczne, a także liczne portrety. Damski koncert (Museodi Castelvecchio, Werona), praca z lat 1544-45, w swej grupowej kompozycji wyraźnie nawiązująca do bachanaliów Tycjana. Cud św. Marka, 1548 (Gallerie dell’Accademia, Wenecja) zapoczątkował nowy okres twórczości. Tintoretto zburzył tam zasady harmonijnej budowy ustalone przez dojrzały renesans. Ukazując gwałtowną ruchliwość silnych ciał oraz ich modelunek, nawiązywał do Michała Anioła. Kompozycja budowana była konsekwentnie po przekątnych, co podkreśla niespokojną dramaturgię obrazów. Cienko położona farba została jakby od wewnątrz prześwietlona i fosforyzowała na obrzeżach mistycznym blaskiem.

W obrazach z lat 50., takich jak Zuzanna i starcy, ok. 1550 (Luwr, Paryż), Wulkan, Mars i Wenus, ok. 1552 (Alte Pinakothek, Monachium) czy Prezentacja Marii Panny w świątyni, ok. 1552 (Chiesa Madonna dell’Orto, Wenecja) ujawniły się cechy charakterystyczne dla jego języka plastycznego: ukośnie budowana przestrzeń i teatralno-dramatyczne efekty świetlne.

W latach 60. iluzja głębi została wzmocniona, barwy stały się ciemniejsze, obrazy nasycał wizjonerski nastrój. Dobrymi przykładami są malowane po 1562 roku sceny z legendy św. Marka, patrona Wenecji, np. Przeniesienie ciała św. Marka, 1562-66 (Gallerie dell’Accademia, Wenecja).

Od 1565 roku powstawało główne dzieło Tintoretta, a zarazem największy cykl malowideł w historii sztuki - 56 malowideł na dwóch kondygnacjach siedziby Scuola Grande di San Rocco, świeckiego bractwa, do którego należał również artysta.
W latach 1564-65 powstały obrazy w Sali Gości, w latach 1576-81 w górnej sali, a w 1583-87 w dolnej sali. Cykl ten, opowiadający wydarzenia biblijne i ewangeliczne, należy do największych osiągnięć sztuki europejskiej, jest dowodem niezwykłej wyobraźni artysty, ciągłego poszukiwania nowych rozwiązań kompozycyjnych, pasji malarskiej, eksperymentów z działaniem światła w obrazie.
Tintoretto budował najpierw kompozycję z małych figurek, które ustawiał jakby na scenie i na tej podstawie szukał właściwego oświetlenia.

W tych samych latach malował obrazy do odbudowywanego po pożarze Pałacu Dożów: cztery alegoryczne kompozycje w Sali Anticollegio, 1581, Bitwę pod Zarą, 1585, wreszcie w Sali Wielkiej Rady - Raj, chyba największy, namalowany kiedykolwiek obraz na płótnie (22x7m) o setkach skłębionych postaci wirujących w kosmicznej przestrzeni. Wokół Chrystusa i Matki Boskiej skupione są niezliczone grupy błogosławionych, świętych i aniołów.
Tintoretto malował również liczne portrety, np. Autoportret z ok. 1588 roku.
Ostatnia Wieczerza, namalowana w latach 1592-94 dla S. Giorgio Maggiore, o niezwykłej, skośnej kompozycji, silnym uduchowieniu postaci, wręcz mistycznym świetle, jest nie tylko szczytowym osiągnięciem Tintoretta, lecz także podsumowaniem jego artystycznych dążeń.

Tintoretto zmarł 31.05.1594 w Wenecji.

Niezwykle pracowite życie artysty było związane wyłącznie z Wenecją. Pracował dla kościołów, pałaców swego miasta, inaczej niż Tycjan, malujący dla możnych tego świata.
Był czołowym przedstawicielem manieryzmu, jednym z najbardziej nowatorskich malarzy, nie tylko w skali Wenecji.
Artysta głosił, że jego ambicją jest połączyć barwę Tycjana z rysunkiem Michała Anioła. Znaczenie jego twórczości w historii sztuki polega przede wszystkim na wspaniałej syntezie artystycznych środków wyrazu jego epoki: silne barwy jak u Michała Anioła czy Tycjana, dramatyczność formy wczesnego baroku, wydłużenie kształtu i tajemniczość manieryzmu. Poprzez El Greca, który prawdopodobnie był jego uczniem, wpłynął na malarstwo hiszpańskie. Uznanie dla malarstwa Tintoretta sięga aż impresjonistów. Cezanne dopatrywał się w nim głosiciela swoich własnych idei.
Syn artysty, Domenico (ok. 1560-1635) także był malarzem, współpracownikiem ojca przy wielu realizacjach, jednak mało samodzielnym.

do góry
Adam i Ewa - ok1550 - Gallerie dell'Accademia, Wenecja
Adam i Ewa - ok1550
Adoracja Pasterzy - 1579-81 - Sala dell'Albergo, Scuola di San Rocco, Wenecja
Adoracja Pasterzy - 1579-81
Ariadna, Wenus i Bakchus - 1576 - Sala di Anticollegio, Palazzo Ducale, Wenecja
Ariadna, Wenus i Bakchus - 1576
Autoportret - ok1548
Autoportret - ok1548
Autoportret - ok1588 - Luwr, Paryż
Autoportret - ok1588
Biczowanie Chrystusa - ok1585–90 - Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
Biczowanie Chrystusa - ok1585–90
Bitwa Między Mahometanami a Chrześcijanami - 1588-89 - Museo del Prado, Madryt
Bitwa Między Mahometanami a Chrześcijanami - 1588-89
Chrystus Niesiony do Grobu - 1550
Chrystus Niesiony do Grobu - 1550
Chrystus przed Piłatem - 1566-67 - Sala dell'Albergo, Scuola di San Rocco, Wenecja
Chrystus przed Piłatem - 1566-67
Więcej obrazów