Renoir, Pierre Auguste
( 1841 - 1919 )zobacz obrazy >>>
Pierre Auguste Renoir - autoportretMalarz francuski, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli impresjonizmu, urodzony 25.02.1841
w Limoges. Był najmłodszym, szóstym dzieckiem ubogiego krawca, Leonarda Renoir i szwaczki, Marguerite Merlet.
We wczesnej młodości przez 5 lat zarabiał na życie jako malarz porcelany w paryskiej manufakturze, jednak firma
zbankrutowała w 1858 roku, więc młody Renoir znalazł zatrudnienie jako malarz-dekorator (m.in. tkanin i
wachlarzy).
24.01.1860 roku Renoir dostał pozwolenie na kopiowanie prac wielkich malarzy w Luwrze, tak więc studiował dzieła
dawnych mistrzów, m.in. A. Watteau, N. Lancreta i F. Bouchera oraz P.P. Rubensa.
W latach 1862-63 studiował w Ecole des Beaux-Arts w Paryżu oraz uczęszczał do Atelier Marc-Gabriel-Charles Gleyre, ucząc się u wybitnego nauczyciela znanego ze swej tolerancji. Renoir zdobył przyjaźń artystów o tych samych co on zapatrywaniach, również studiujących u Gleyre’a. Zaprzyjaźnił się z gronem przyszłych impresjonistów: C. Monetem, A. Sisleyem i J.F. Bazille'em i wraz z nimi wyjeżdżał na plenery do Chailly pod Fontainebleau. Zaprzyjaźnił się równik z N.V. Diazem de la Pena, pod wpływem którego rozjaśnił i wzbogacił paletę barwną.
Wielkie znaczenie miała dlań również twórczość G. Courbeta, E. Delacroix, J.B.C. Corota E.
Maneta i H. Fantin-Latoura.
W 1864, pod wpływem lektury „Dzwonnika z Notre Damę" Victora Hugo, Renoir namalował obraz Esmeralda, który
wystawiony na paryskim Salonie zwrócił na siebie uwagę miłośników sztuki. Jednocześnie powstawały obrazy wzorowane
na sztuce Courbeta - pejzaże z okolic Fontainebleau oraz Diana Łowczyni, 1867 (National Gallery of Art,
Waszyngton).
Zimą tego samego roku odwiedził atelier Bazille'a w Paryżu. Namalował wówczas płótno Bazille przed sztalugą,
1867 (Paryż, Luwr).
W Chailly poznał Lizę Trehot, która stała się ulubioną modelką malarza, np. Liza z parasolką, 1868 (Museum
Folkwang, Essen), Lato, 1869 (Dahlem, Berlin). Z tego czasu pochodzi również portret Małżeństwa
Sisley (Wallraf-Richartz-Museum, Kolonia).
Wraz z C. Monetem odwiedzał często restaurację „La Grenoulliere", która stała się tematem
obrazów obu malarzy - La Grenouilliere, 1869 (Nationalmuseum, Sztokholm).
Pod wpływem studiów plenerowych odchodził stopniowo od ciemnej tonacji barwnej, charakterystycznej dla wczesnych
prac, choć często nadal inspirował się sztuką Courbeta i Delacroix, np. La Baigneuse au Griffon, 1870 (Museum de Arte Moderna, Sao Paulo) i Kobieta z Algieru, 1870 (National Gallery of Art, Waszyngton).
Po służbie wojskowej i przebyciu ciężkiej choroby w 1871 powrócił do Paryża. Uczestniczył w
zebraniach awangardy artystycznej w kawiarni „Guerbois" oraz był współorganizatorem pierwszej wystawy
impresjonistów w atelier Nadara w 1874 roku.
Dzięki poparciu malarzy i kolekcjonera, Paula Durand-Ruela byt materialny artysty uległ poprawie, co umożliwiło mu
urządzenie dużej pracowni w Paryżu.
Od 1875 entuzjastą i mecenasem twórczości Renoira był również Victor Choquet, którego artysta
portretował wraz z żoną w tym samym roku - Państwo Choquet, 1875 (dwie wersje: Staatsgalerie, Stuttgart
oraz zbiory Oskara Reinharta, Winterthur).
W tym czasie twórczość artysty wkroczyła w dojrzałą fazę. Charakterystyczne dla niej było stosowanie jasnych,
pastelowych barw oraz roztopienie formy przedmiotów w migotliwym świetle słonecznym, np. Le Moulin de la
Galette, 1876, Huśtawka, 1876 (oba Paryż, Luwr).
W następnych latach, obok licznych portretów powstało wiele słynnych płócien impresjonistycznych, m.in.
Śniadanie, 1879 (Stadelsches Kunstinstitut, Frankfurt nad Menem), Wioślarze z Chatou, 1879 (National
Gallery of Art, Waszyngton) i Śniadanie wioślarzy, 1881 (Philips Collection, Waszyngton).
Około roku 1880 Renoir poznał Aline Charigot, ładną 20-letnią dziewczynę, która stała się jego
modelką i miłością. Jednak Aline zerwała znajomość na co odpowiedzią były podróże Renoire’a do Algierii i Włoch w
roku 1881, gdzie zapoznawał się z malarstwem pompejańskim oraz sztuką mistrzów wczesnego renesansu. Pod ich
wpływem, a także pod wrażeniem twórczości J.A.D. Ingresa Renoir zmienił styl, odchodząc od impresjonizmu w kierunku
większej dyscypliny kompozycji oraz form określonych konturem, np. Parasolki, 1883 (National Gallery,
Londyn), Wielkie kąpiące się, 1884-87 (Museum of Art, Filadelfia).
O zmianie tej zadecydowały również kontakty Renoira z P. Cezanne'em, trwające od 1882. Klasycyzujący okres
twórczości artysty trwał do ok. 1890.
15. 01. 1882 roku Renoir spotkał na Sycylii kompozytora, Ryszarda Wagnera, któremu namalował portret zaledwie w 35
minut.
W tym samym roku Renoir powrócił do Paryża w celu poślubienia Aline, do której miłość okazała się bardzo silna.
W pracach późniejszych rygor kompozycyjny uległ znów rozluźnieniu.
W 1887 roku artysta złamał rękę, spadając z roweru. W wyniku tego zaczął u niego występować reumatyzm mięśniowy i
stan ten pogarszał się z roku na rok. W celu złagodzenia bólu Auguste coraz więcej czasu spędzał w ciepłym
klimacie południowej Francji. Niewątpliwie zmiana miejsca zamieszkania wpłynęła pozytywnie na stan Renoir’a, jednak
daleki był od całkowitego wyzdrowienia. Od 1894 artysta zaczął cierpieć na postępujący paraliż, który ograniczał
jego aktywność twórczą. Malował wówczas głównie zmysłowe akty kobiece utrzymane w ciepłej gamie czerwieni i różu,
np. Sąd Parysa, 1914 (kolekcja Halvorsen, Oslo), Dziewczęta w kąpiel z ok.1915 roku (Barnes
Foundation, Merion, Pensylwania).
Od 1907 zajmował się także rzeźbą; prace wg jego projektów wykonywał uczeń Aristide'a Maillola - Richard Guini.
Jedyną własnoręcznie wykonaną rzeźbą Renoira było popiersie: Coco, ok. 1908 (Wallraf-Richartz-Museum,
Kolonia).
Pomimo ograniczeń ruchowych i smutku wywołanego śmiercią Aline w 1915 roku Renoir nie przestał malować.
Artysta zmarł w nocy 3.12.1919 w Cagnes-sur-Mer.
