Google
 
Web malarstwo.awardspace.info

Kandinsky, Wassily

( 1866 - 1944 )

zobacz obrazy >>>

Kandinsky, Wassily
Wassily Kandinsky
Malarz rosyjski, grafik i teoretyk sztuki urodzony 4.12.1866 w Moskwie.

Przyszedł na świat w rodzinie zamożnych i światłych moskiewskich mieszczan.
W roku 1871 Kandinscy opuścili Moskwę i przenieśli się do Odessy.
Już od ósmego roku życia Wassily uczył się gry na fortepianie i wiolonczeli, uczęszczał także na lekcje rysunku.

W roku 1885 Wassily powrócił do Moskwy, gdzie od 1886 studiował prawo i ekonomię, w wolnym czasie malując. Cztery lata później, jako członek misji prowadzonej przez Cesarskie Towarzystwo Geograficzne wyjechał na dwa miesiące do obwodu wołogdziańskiego (północno-wschodnia Rosja). Zajmował się tam m.in. zbieraniem informacji o obyczajach pogańskich, które przetrwały w owym regionie. Podróż ta była wielce znacząca dla Kandinskiego, gdyż to dzięki niej odkrył bogactwo folkloru rosyjskiego, który wyraźnie odcisnął się w wyobraźni twórcy. Zaskoczyły go w szczególności tamtejsze stroje ludowe i wyposażenie wnętrz lecz w szczególności malowany wystrój chłopskich chat.

W roku 1892 26-letni Wassily poślubił swoją kuzynkę, Annę Szemiakinę. Razem z nią, po ukończeniu studiów w 1892 roku wyjechał do Paryża.

Po powrocie w latach 1893-96 wykładał prawo na uniwersytecie w Moskwie.
W 1895 na wystawie w Petersburgu zetknął się po raz pierwszy z malarstwem impresjonistów. Silne wrażenie wywarła na nim także opera "Lohengrin" Richarda Wagnera. Pod wpływem tych fascynacji Kandinsky odrzucił propozycję wykładów na uniwersytecie w Dorpacie i w roku 1897 udał się do Monachium, aby studiować malarstwo.
Początkowo był uczniem szkoły Antona Ażbego, w której poznał Aleksieja Jawleńsky'ego i Mariannę von Werefkin. W tym samym czasie Kandinsky uczęszczał na kursy anatomii.
W roku 1900 zaczął studia w Akademii monachijskiej pod kierunkiem Franza von Stucka, artysty cieszącego się ówcześnie wielką sławą. Niestety zajęcia u nowego mistrza przyniosły takie samo rozczarowanie, co lekcje u Ażbego. Po roku nauki Wassily opóścił szkołę, definitywnie rezygnując z wykształcenia akademickiego.

W tym czasie Monachium było głównym ośrodkiem Jungendstilu, którego wpływom uległ także Kandinsky. W 1901 został współzałożycielem działającego do 1904 stowarzyszenia "Phalanx". Stowarzyszenie to zrodziło się z ducha opozycji wobec powszechnie panującego akademizmu. W ciągu czterech lat swego istnienia Phalanx zorganizowało dwanaście wystaw biorących w obronę najbardziej nowatorskie nurty w sztuce, od impresjonizmu, przez neoimpresjonizm, po nabistów. Phalanx otworzyło również własną szkołę, w której sam Kandinsky uczył malarstwa i rysunku. W 1902 roku Kandinsky zakochał się w jednej ze swych uczennic, Gabriele Munter.
W swej prywatnej twórczości z lat 1901-06 Wassily Knadinsky łączył baśniowe elementy sztuki rosyjskiej z dekoracyjną stylizacją charakterystyczną dla secesji. Zajmował się także grafiką.
W 1904 ukazała się w Moskwie teka jego drzeworytów Pieśni bez słów, w 1906 w Sevres - cykl Ksylografie wykonany dla czasopisma "Tendances Nouvelles". Grafiki te zaliczają się do tzw. motifs russes, tworzonych przez artystę w latach -1904-1907, w których przedstawiał rosyjskie legendy, pieśni i baśnie, np. Jeźdźcy, 1905-1907 (Stadtische Galerie, Lenbachhaus, Monachium).

Od roku 1905 Kandinsky stopniowo oddalał się w swym malarstwie od figuratywności. Pod wpływem fowizmu coraz bardziej podkreślał autonomię koloru wyzwolonego z wypełniania służebnej funkcji względem przedmiotu.

W latach 1904-08, po rozwiązaniu stowarzyszenia, artysta razem z Gabrielle podróżował po Niemczech, Włoszech, Francji, Holandii, odwiedził także Tunis.
Jednocześnie brał udział w licznych wystawach, m.in. w Berlinie w 1902 wraz z Berliner Sezession, w Paryżu w 1905 i 1906 na Salonie Jesiennym oraz w 1907 wraz z fowistami na Salonie Niezależnych.

W 1908 powrócił do Monachium. Niedługo później, na zaproszenie Jawlenskiego i Marianne von Werefkin wyjechał z Gabriele do Murnau, miasteczka na przedgórzu Alp Bawarskich, gdzie artyści wspólnie malowali w plenerze. Gabriele tak urzekły okolice Murnau, że zdecydowała się na kupno domu w tamtejszej okolicy. Od tego czasu para dzieliła czas pomiędzy Monachium a Murnau.
W następnym roku Kandinsky założył stowarzyszenie Neue Kunstlervereinigung (Nowe Stowarzyszenie Artystyczne). Członków łączyła zawzięta wrogość w stosunku do sztuki oficjalnej pod wszelką postacią. Podobnie jak wcześniej "Phalanx", tak i Neue Kunstlervereinigung organizowało wystawy prezentujące dzieła swoich członków oraz niektórych z najbardziej nowatorskich osobowości świata artystycznego, takich jak: Picasso, Braque, Derain i innych.
W tym samym czasie Kandinsky był głównym organizatorem spotkań dyskusyjnych w domu Gabriele Munter w Murnau, w których brali udział m.in. Rosjanie: Jawleńsky i M. Werefkin oraz młodzi artyści niemieccy: F. Marc i A. Macke.

Po roku 1908 tworzył wyimaginowane pejzaże (m.in. wariacje na temat widoków z Murnau), w których elementy przedmiotowe stały się ledwo dostrzegalne, stanowią jedynie pretekst dla kompozycji kolorystycznej, np. Krajobraz z wieżą, 1909, Krowa, 1910 (Stadtische Galerie, Lenbachhaus, Monachium).

W 1911 roku Kandinsky rozwiódł się ze swą żoną. Kiedy w tym samym roku doszło do rozłamu Neue Kunstlervereinigung, grupa z Murnau stała się podstawą stowarzyszenia "Der Blaue Reiter" (Błękitny Jeździec), utworzonego przez Kandinsky’ego w tym samym roku. Tak samo jak dwa wcześniejsze ugrupowania, "Błękitny Jeździec" organizował wystawy twórców awangardowych.
W 1912 artysta opublikował swoje pierwsze rozprawy teoretyczne w książce "Gber das Geistige in der Kunst" ("0 duchowości w sztuce") oraz artykuł "Über die Formfrage" ("0 zagadnieniach formy") w "Almanachu der Blaue Reiter".
Jesienią tego samego roku otwarta została pierwsza retrospektywna wystawa prac Kandinsky'ego. Począwszy od tej chwili artysta miał już zapewnioną sławę, zaś jego prace miały być nieprzerwanie wystawiane na całym świecie.
W 1913 nakładem czasopisma "Der Sturm" ukazał się jego autobiograficzny esej "Ruckblicke 1901-1913", w którym wyjaśnił kierunek swej drogi twórczej.

Za datę powstania pierwszej w pełni abstrakcyjnej pracy Kandinsky'ego zwykło się przyjmować rok 1910, choć niektórzy badacze przesuwają ją na rok 1913.
Obrazy powstałe w latach 1910-14 cechuje dynamiczny układ plam barwnych z elementami graficznymi. Artysta nadawał im tytuły: Impresja, Improwizacja bądź Kompozycja, opatrując je kolejnymi numerami. Cechowało je również całkowite odejście od reminiscencji przedmiotowych. Równocześnie abstrakcyjną kompozycją zaczął rządzić pewien porządek, układ podlegał pewnej geometryzacji. gama kolorystyczna stała się bardziej powściągliwa.
Z tego okresu, zwanego "dramatycznym", pochodzą m.in. Improwizacja 9 (Staatsgalerie, Stuttgart), Impresja V (Park), 1911 (Musee National d'Art Moderne, Paryż), Obraz z czerwoną plamą,1914 (tamże) oraz inne prace, których największy zbiór posiada Stadtische Galerie, Lenbachhaus w Monachium.
Dla tej fazy twórczości charakterystyczna jest częsta obecność reminiscencji przedmiotowych, np. motywu jeźdźca i pejzażu, choć równocześnie występują prace całkiem abstrakcyjne.
W towarzyszących twórczości wypowiedziach teoretycznych porównywał malarstwo z muzyką, wskazywał na pokrewieństwo dźwięków i barw i twierdził, że obraz może przemawiać przez czystą ekspresję bezprzedmiotowych linii, form i barw.

Po wybuchu I wojny światowej Kandinsky, jako obywatel rosyjski, zmuszony został do opuszczenia Monachium. Przez Szwajcarię, Włochy i Bałkany artysta powrócił do Moskwy. Towarzyszka Wassily'ego, Gabriele, wyjechała do Szwecji, będącej krajem neutralnym. Zimą z roku 1915 na 1916 Kandinsky i Gabriele spotkali się w Sztokholmie, po czym rozstali się definitywnie.
Kandinsky powrócił do Moskwy, gdzie wkrótce poznał Ninę Nikołajewnę Andriejewską, którą też poślubił w roku 1917. Kilka miesięcy później na świat przyszedł ich syn, Wsiewołod. Niestety dziecko zmarło nie dożywając trzeciego roku.

Po rewolucji październikowej z dużą energią włączył się w działalność organizacyjną; pracował na Wydziale Sztuk Plastycznych Ludowego Komisariatu Oświaty oraz nauczał w Wyższym Zakładzie Artystyczno-Technicznym (Wchutiemas).
W 1920 roku stworzył program Instytutu Kultury Artystycznej (Inchuk), w 1921 zaś założył Akademię Nauki i Sztuki, której był wiceprzewodniczącym.
Jednak jego koncepcje okazały się w wielu punktach rozbieżne z programem konstruktywistów, zwłaszcza z programem frakcji produktywistów. W wyniku tych rozbieżności Kandinsky wyjechał w 1921 roku do Berlina.

W marcu 1922 roku malarz poznał w Berlinie Waltera Gropiusa, założyciela i dyrektora Bauhausu - rewolucyjnej uczelni, która powstała w Weimarze trzy lata wcześniej. Gropius zaproponował Wassily'emu stanowisko wykładowców. I tak od 1922 roku Kandinsky związał się z Bauhausem, gdzie wykładał do końca istnienia uczelni - najpierw w Weimarze, potem w Dessau i Berlinie.

W 1923 został mianowany wiceprzewodniczącym Societe Anonyme w Nowym Jorku. Rok później natomiast utworzył wraz z P. Klee, A. Jawleńskym i Lyonel’em Feiningerem ugrupowanie "Die Blauen Vier".

Faza twórczości Kandinsky'ego w latach 1920-25 zwana jest fazą architekturalną. W tym czasie, pod wpływem K. Malewicza i rosyjskiego konstruktywizmu, artysta operował geometrycznymi formami, choć jego obrazy cechowała nadal ekspresyjna dynamiczność charakterystyczna dla poprzednich okresów, np. Biała kreska, 1920 (Galerie Beyeler, Bazylea), Czerwona plama II, 1921 (zbiory Niny Kandinsky, Neuilly-sur-Seine). Za główne dzieło tej fazy uchodzi Kompozycja VIII, 1923 (Salomon R. Guggenheim Museum, Nowy Jork), która składa się z systemu dynamicznych linii, różnej wielkości kół i półokręgów, trójkątów oraz motywu szachownicy.

Następny etap, tak zwany okres kół, przypadł na lata 1926-28. Kompozycje Kandinsky'ego składały się wówczas z koncentrycznych lub przenikających się kręgów. Dominowały zarazem układy bardziej statyczne. Niektóre z nich świadczą o wpływie P. Klee, np. Kilka kół, 1926 (Salomon R. Guggenheim Museum, Nowy Jork), Akcent w różu, 1926 (zbiory prywatne, Paryż).

W 1927 roku Kandinsky przyjął obywatelstwo niemieckie. W tym czasie powstała jego najwybitniejsza praca teoretyczna: "Punkt und Linie zur Flache: Beitrag zur Analyse der malerischen Elemente" opublikowana w Weimarze w 1926 roku.
W czasie pracy w Bauhausie Kandinsky zaprojektował scenografię do "Obrazków z wystawy" Modesta Mussorgskiego dla teatru w Dessau w 1928 roku.
Po zamknięciu Bauhausu przez władze III Rzeszy Kandinsky wyjechał do Paryża (1933), gdzie mieszkał do końca życia.

W 1937 około 50 jego prac wystawionych zostało na "pokazie sztuki zdegenerowanej" ("Entartete Kunst"), zorganizowanym przez faszystów w Monachium. W tym samym czasie jego dzieła usunięte zostały z niemieckich muzeów.

W 1939 roku Kandinsky opóścił Niemcy i udał się do Paryża. Razem z żoną zamieszkał na zachodnich przedmieściach, w Neuilly-sur-Seine, gdzie wiódł spokojne życie.
W ostatniej, paryskiej fazie twórczości w sztuce Kandinsky'ego dokonała się synteza form z poszczególnych okresów. Formy geometryczne towarzyszyły kształtom organicznym, ameboidalnym. Rygor ustąpił miejsca poetyckiej fantazji. Pojawiły się znów aluzje figuratywne, np. Trzy różnobarwne postaci, 1942.
Do wybitnych prac z ostatnich lat działalności Kandinsky'ego należą m.in.: Kompozycja IX, 1936 (Musee National d'Art Moderne, Paryż) i Kompozycja X, 1939 (zbiory prywatne, Paryż).

Na krótko przed wybuchem II wojny światowej, Kandinscy otrzymali obywatelstwo francuskie. Dostali również propozycję wyjazdu do Stanów Zjednoczonych, jednak zdecydowali się na pozostanie w Paryżu.

W marcu 1944 roku wyszło na jaw, iż Wassily cierpi na miażdżycę. Artysta zmarł 13.12.1944 rok w Neuilly-sur-Seine pod Paryżem na wylew krwi do mózgu.

Kandinsky był jednym z najwybitniejszych artystów XX w. W swojej twórczości dokonał przełomu, który polegał na zastąpieniu form przedmiotowych abstrakcyjną grą barw i kształtów. W miejsce tradycyjnej perspektywy zaproponował przestrzeń wyimaginowaną, będącą w pełni oryginalną kreacją artysty. Uchodzi za prekursora ekspresjonizmu abstrakcyjnego i sztuki informelu, aczkolwiek większość tworzonych przezeń obrazów bazuje na dokładnie przemyślanej kompozycji, a koncepcja automatyzmu była mu obca.
Równie doniosłe okazały się rozprawy teoretyczne Kandinsky'ego, podnoszące problem związku plastyki z muzyką oraz analizujące psychologiczne oddziaływanie poszczególnych form abstrakcyjnych.

do góry
Akwarela (Numer 13) - 1913
Akwarela (Numer 13) - 1913
Arabowie I - 1909 - Hamburger Kunshalle, Hamburg
Arabowie I - 1909
Barwne Życie - 1907 - Städtische Galerie im Lenbachhaus, Monachium
Barwne Życie - 1907
Cmentarz w Kochel - 1909
Cmentarz w Kochel - 1909
Cossacks - 1910-11 - Tate Collection
Cossacks - 1910-11
Czarna Plama - 1912 - Ermitaż, St. Petersburg
Czarna Plama - 1912
Czarna Plama - 1921
Czarna Plama - 1921
Czarne Muśnięcia I - 1913 - The Solomon R. Guggebheim Museum, Nowy Jork
Czarne Muśnięcia I - 1913
Czarne Relacje - 1924
Czarne Relacje - 1924
Więcej obrazów