Google
 
Web malarstwo.awardspace.info

Bacciarelli, Marcello

( 1731 – 1818 )

zobacz obrazy >>>

Bacciarelli, Marcello
Marcello Bacciarelli - autoportret
Urodził się 16.02.1731 w Rzymie, gdzie również studiował u Marca Benefiaia.

W 1750 wyjechał do Drezna z inicjatywy Karla H. Heinekena, inspektora Królewskiego Gabinetu Rycin i doradcy Augusta III w sprawach sztuki, by wraz z innymi artystami robić kopie rysunkowe najwybitniejszych dzieł Galerii dla sztycharzy z przeznaczeniem do specjalnego albumu. Malował tu portrety, uczył się sztycharstwa i sam udzielał lekcji (uczennicą jego była m.in. Fryderyka Richter, później wybitna miniaturzystka, którą poślubił w 1755 roku).
W okresie drezdeńskim Bacciarelli zetknął się ze środowiskiem skupionym wokół Chrystiana Ludwika Hagedorna (1713-1780), saskiego dyrektora instytucji artystycznych, w którym obok hołdujących barokowi artystów nadwornych, jak Pietro Rotari, Adam Manyoki czy Christian Wilhelm Dietrich, nowe prądy neoklasycyzmu pojawiły się za sprawą Winckelmanna i malarza Rafaela Mengsa. Z okresu drezdeńskiego datuje się też jego znajomość z Bernardem Belotto, malarzem wedut (widoków miejskich) i sztycharzem o. Bernardo Folino, którzy także później działali w Polsce.

Z powodu wojny siedmioletniej dwór Augusta III przeniósł się w 1756 roku do Warszawy a Bacciarellowie przyjechali razem z nim. Nawiązał tu kontakt ze Stanisławem Augustem Poniatowskim, wówczas stolnikiem litewskim i innymi arystokratami, dla których wykonywał portrety.
W 1763 nie przyjął proponowanego mu stanowiska profesora w organizującej się Akademii Sztuk Pięknych w Dreźnie i pozostał w Polsce.
W latach 1764-66 przebywał w Wiedniu na dworze Marii Teresy, malując portrety rodziny cesarskiej. W roku 1765, po śmierci Augusta III, udał się na dwór nowoobranego króla Stanisława Augusta i przeniósł się do Warszawy już jako nadworny malarz. Na polecenie króla otworzył w 1766 roku na Zamku szkołę malarską.
W 1768 otrzymał tytuł szlachecki i został pierwszym malarzem dworu. Wkrótce też został generalnym dyrektorem pałaców i królewskich zbiorów sztuki. W 1786 jako dyrektor generalny budowli królewskich przejął kontrolę nad wykończeniem Zamku Królewskiego, Zamku Ujazdowskiego i pałacu w Łazienkach.

Jako nadworny malarz wyjeżdżał za granicę tylko raz w roku 1787 odbył dłuższą podróż po Włoszech, skąd przywozi zakupione dla króla cenne dzieła sztuki, tworzące wraz z całym szeregiem innych sławną galerię Stanisława Augusta.
Sytuacja artysty królewskiego, jakim był Bacciarelli, uległa gwałtownemu pogorszeniu w chwili zachwiania stanowiska króla i destabilizacji politycznej kraju. Stanisław August po pierwszym rozbiorze Polski zmuszony był w 1794 roku do wyjazdu z Warszawy do Grodna, skąd zawiadywał pracą Bacciarellego. Malarz realizował do końca zalecenia swego protektora, dokończył dekorację Łazienek (1793-95, cztery obrazy cnót, Łaskawości, Męstwa, Mądrości, Sprawiedliwości do rotundy), zajmował się porządkowaniem oraz inwentaryzacją Galerii Królewskiej, wysyłał wybrane obrazy do Grodna, przygotowywał też inne do ewentualnego ekspediowania ich królowi do Rzymu (dokąd łudził się wyjechać Stanisław August), zabiegał o zaległe wynagrodzenie malarzy pracujących w Malarni królewskiej. Po raz ostatni Bacciarelli widział króla w Grodnie w 1797, skąd Stanisław August z woli Katarzyny II carycy Rosji został przewieziony do Petersburga, gdzie zmarł w 1798.
W nowych warunkach politycznych, (Warszawa znalazła się w zaborze pruskim) leciwy już Bacciarelli zajęty zabieganiem o utrzymanie swej pozycji, m.in. opracował niezrealizowany projekt Akademii Sztuk Pięknych, namalował oficjalne portrety członków ówczesnego rządu: St. Małachowskiego, T. Ostrowskiego i L. Gutakowskiego.

Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego powołano go w 1808 na członka Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Namalował wówczas dla Towarzystwa portrety księcia warszawskiego Fryderyka Augusta I i jego żony, wizerunki członków senatu, a w latach 1809-11 obraz Nadanie konstytucji Księstwu Warszawskiemu.

Zmarł w Warszawie 5.01.1818. Pochowany został obok żony w kościele Belwederskim, a po jego zburzeniu nagrobki obojga przeniesiono do katedry św. Jana, gdzie uległy zniszczeniu podczas powstania warszawskiego w 1944 roku.

Najbardziej interesowało Bacciarellego malarstwo portretowe, w którym był mistrzem.
Jako portrecista Bacciarelli pracował nieprzerwanie przez całe życie. Grupa jego pierwszych wizerunków, rozsławionych za Augusta III w Dreźnie i Warszawie, należy jeszcze do epoki baroku. Główny dorobek związany jest z działalnością na dworze Stanisława Augusta. Portretował kilkakrotnie króla (samych portretów króla Stanisława Augusta pozostawił ponad 30), osoby z jego rodziny i otoczenia (m.in. damy związane z dworem - Annę Teofilę Potocką, Helenę Radziwiłłową, Katarzynę Thomatis, Annę Dorotę Biron, Marię Duhamel i jej córkę Julię oraz innych przedstawicieli magnaterii (m.in. marszałka w. kor. Stanisława Lubomirskiego i bpa Kajetana Sołtyka). Pozostawił też kilka autoportretów.
Swego mistrzostwa dowiódł licznymi portretami polskiej arystokracji oraz ?Króla Stanisława Augusta w stroju koronacyjnymi 1768-71 i Króla Stanisława Augusta z klepsydrą, 1793 (oba Warszawa, Muzeum Narodowe). Połączył w nich cechy portretu reprezentacyjnego z pierwiastkami prywatności. Malował także tematy mitologiczne i historyczne, np. sześć dużych obrazów do Sali Rycerskiej Zamku Królewskiego.

do góry
Portret Apolonii Poniatowskiej z synem Stanisławem - 1757
Portret Apolonii Poniatowskiej z synem Stanisławem - 1757
Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego z Klepsydrą - 1793
Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego z Klepsydrą - 1793
Portret Stanisława Augusta w Stroju Koronacyjnym
Portret Stanisława Augusta w Stroju Koronacyjnym
Więcej obrazów