Gierymski, Maksymilian
( 1846 – 1874 )zobacz obrazy >>>
Ten polski malarz urodził się 9.10.1846 w Warszawie. Jego młodszym bratem był Aleksander,
który również został malarzem.
Pochodził z rodziny warszawskiej inteligencji.
Po ukończeniu Gimnazjum Realnego w Warszawie, w 1862 podjął studia w Instytucie
Politechnicznym Rolnictwa i Leśnictwa w Puławach, skąd po kilku miesiącach wyruszył do oddziału powstańczego, by
wziąć udział w powstaniu styczniowym 1863 roku.
Walczył prawdopodobnie na terenie Lubelszczyzny i Kielecczyzny. Przeżycia z tego okresu – głównie zakończona klęską
ciężka walka i trudy życia powstańca - zostawiły trwały ślad w psychice siedemnastoletniego chłopca. Blisko rok
spędzony w bojach, przemarszach i na terenach leśnych, w stałym kontakcie z naturą wyczulił pamięć i wrażliwość
przyszłego malarza na tę właśnie tematykę.
Po upadku powstania, uniknąwszy represji ze strony władz rosyjskich, Gierymski rozpoczął
studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym w warszawskiej Szkole Głównej, następnie zaś przez kilka miesięcy
kształcił się w Klasie Rysunkowej.
Rozczarowany niskim poziomem artystycznej edukacji pod kierunkiem warszawskich profesorów, w 1865 zrezygnował z
dalszych studiów i postanowił pracować samodzielnie.
W tym okresie zawarł znajomość z przebywającym w Warszawie Juliuszem Kossakiem, który pomagał mu w rozwijaniu
malarskich umiejętności.
W 1867, uzyskawszy stypendium rządowe, wyjechał do Monachium, gdzie polecony przez Juliusza
Kossaka, nawiązał kontakty z grupą polskich artystów skupionych wokół Józefa Brandta.
Do jesieni 1868 kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Alexandra Strähubera.
Na przełomie 1867 i 1868 podjął naukę w prywatnej pracowni sławnego wówczas batalisty, Franza Adama.
Od maja 1868 dołączył do niego w Monachium brat Aleksander, który również rozpoczął tam studia artystyczne. W tym
samym roku Maksymilian został członkiem monachijskiego Kunstvereinu.
W 1869 r. zaproponowano Maksymilianowi posadę nadwornego batalisty na dworze sułtana tureckiego Abdul-Azisa w Stambule, lecz Gierymski odmówił. Wolał być bliżej kraju i w kontakcie z rodziną, którą odwiedzał corocznie; poza tym w owym czasie ustaliła się pozycja artysty w Monachium i jego niezależność finansowa.
Mając zaledwie 23 lata Gierymski osiągnął artystyczną dojrzałość i wypracował własny,
indywidualny styl malarski. Jego sukcesy na Pierwszej Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Monachium i na
międzynarodowej wystawie w wiedeńskim Kunstvereinie, odnotowane w prasie i w środowisku zawodowym, zaowocowały
wzrostem zainteresowania kolekcjonerów jego twórczością.
Prace Gierymskiego, regularnie nadsyłane na wystawy w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pieknych i
Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, były na ogół przyjmowane obojętnie, a nawet krytykowane.
W tej sytuacji, od 1870 roku Gierymski zrezygnował z uczestnictwa w wystawach organizowanych na ziemiach polskich.
W Monachium jego dzieła niemal natychmiast znajdowały nabywców, a jednocześnie wciąż rosła liczba składanych
zamówień z różnych Europy. Wyrazem rosnącej sławy Gierymskiego były również sukcesy na wystawach
międzynarodowych.
Od 1873, z powodu postępującej choroby płuc Maksymilian przebywał głównie w miejscowościach
kuracyjnych, w Meranie i w Bad Reichenhall.
Zmarł 16.09.1874 w Bad Reichenhall w Bawarii.
Głównym motywem obrazów artysty był pejzaż, traktowany jako samodzielny motyw malarski, lub
jako tło do postaci.
Przyświecała mu chęć ukazania prawdziwego trudu żołnierza; codziennej nużącej służby, dalekiej od heroizmu i
chwały. Malował liczne sceny z polowań, kostiumowe kawalkady w jesiennym pejzażu, np. Wyjazd na polowanie,
1871 (Muzeum Narodowe, Warszawa), swobodnie traktując kolor i kompozycję. Do najlepszych należą sceny z powstania
styczniowego, np. Patrol powstańczy, 1872-73 (Muzeum Narodowe, Warszawa), a także charakterystyczne pejzaże
z Mazowsza i Podlasia, łączące realistyczną obserwację z trafnie oddanym nastrojem i eksperymentami świetlnymi.
Gierymski, zainteresowany problematyką światła i koloru, wrażliwy na zmienność przyrody, zainicjował w Polsce
nowoczesne malarstwo pejzażowe. Wiele prac w zbiorach prywatnych i muzeach za granicą. W Polsce przede wszystkim w
Warszawie i Krakowie.
Galeria obrazów na stronie: Maksymilian Gierymski