Delacroix, Ferdinand Victor Eugene

( 1798 – 1863 )

zobacz obrazy >>>

Delacroix, Ferdinand Victor Eugene
Eugene DelacroixMalarz i grafik francuski, urodzony 26.04.1798 w St. Maurice-Charenton pod Paryżem. Syn Charles'a Delacroix, piastującego krótko stanowisko Ministra Spraw Zagranicznych, który w chwili narodzin syna znajdował się w misji dyplomatycznej w Holandii jako ambasador Republiki Francuskiej.
Matka, Victoria Oeben wywodziła się z rodziny rzemieślniczej. Dorastał w Bordeaux, gdzie zamieszkał z matką po śmierci ojca. Po śmierci matki został Eugene oddany pod opiekę starszej siostry, Henrietty de Verninac, żony byłego ambasadora w Turcji i ministra-pełnomocnika w Szwajcarii Raymonda de Verninac.
Później mieszkał w Paryżu, gdzie w latach szkolnych spotkał J.L.T. Gericaulta.
Mając lat 17 wraz z nim uczęszczał na lekcje do portrecisty Henri Francois Riesenera.

W 1816 rozpoczął studia w Ecole des Beaux-Arts. W czasie studiów (pod kierunkiem P.N. Guerina) odwiedzał często Luwr. Interesował się szczególnie dziełami P.P. Rubensa, P. Veronese'a i F. de Goyi. Pierwszy znany obraz namalował w roku 1822. Była to Barka Dantego (Luwr, Paryż), która po sukcesie na Salonie została zakupiona przez państwo. Dwa lata później powstała Masakra na Chios (Luwr, Paryż), którą wystawiono na Salonie w 1824, i która obok pochwał spotkała się również z krytyką. Protesty dotyczyły bezpośredniego sposobu ukazania pełnej brutalności sceny. W obrazie tym ujawnił się wpływ dzieł J. Constable'a i J. Bonningtona, które Delacroix oglądał w Paryżu w 1824.
Na początku 1825 udał się w podróż do Londynu, gdzie studiował prace T. Gainsborougha i W.Turnera. Duży wpływ wywarły nań dzieła Szekspira, Byrona i W. Scotta, które później ilustrował w technice litografii. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje 16 ilustracji do ,,Hamleta".

Po powrocie z Londynu styl Delacroix wykrystalizował się ostatecznie. Paleta uległa rozjaśnieniu, kompozycja stała się dynamiczna, pełna ekspresji. Salon w roku 1827 miał dla Delacroix szczególne znaczenie. Wystawił wtedy 12 prac, które w uderzający sposób różniły się od pełnych klasycznej harmonii obrazów J.A.D. Ingresa. W wyniku tej konfrontacji Delacroix został okrzyknięty przywódcą szkoły romantycznej. Od tej pory jego twórczość stała się obiektem gwałtownych ataków ze strony malarzy o orientacji akademickiej. Sojusznikami jego twórczości stali się zaś m.in. Charles Baudelaire i Charles Blanc. W 1830 powstał słynny obraz Wolność prowadząca lud na barykady (Luwr, Paryż). W miejsce bujnego romantyzmu obrazów z lat 20-tych, powstał obraz o bogatszej, bardziej zrównoważonej kolorystyce i stłumionej intensywności. W tym współczesnym obrazie osiągnął poetycki efekt bez fałszywej wzniosłości; sama Wolność sprawia wrażenie raczej rzeczywistej postaci niż sztucznie alegorycznej. Po raz pierwszy publiczność i krytyka były jednomyślne w pochwałach dla artysty, a rząd Ludwika Filipa nagrodził go Legią Honorową - najważniejszym francuskim odznaczeniem państwowym.

Na początku 1832 roku Delacroix odwiedził Afrykę Północną w świcie Ambasadora Francji do Sułtana Maroka, a także Algierię i Hiszpanię. Islamska Afryka przerosła wszelkie jego oczekiwania. Zapełnił szkicowniki obserwacjami Arabskiego życia i zgromadził zapas idei, z których czerpał do końca swojego życia. Wraz z powrotem do Paryża, rozpoczął serię orientalnych tematów, tym razem nie Byron'owskich fantazji lecz odzwierciedlenie faktycznego życia. W Kobietach Algierskich (1834) namalował wspomnienie swojej wizyty w haremie ukazując w obrazie więcej prawdy niż fikcyjnej, romantycznej egzotyki.
W obrazach powstałych pod wrażeniem tych podróży po raz wtóry rzucił wyzwanie akademickiej doktrynie, np. Żydowskie wesele w Maroku, 1841 (Luwr, Paryż), Polowanie na tygrysy, 1854 (Luwr, Paryż), Polowanie na lwy, 1861 (Art Institute, Chicago).

W latach 30. rozpoczął pracę nad malarstwem monumentalnym, m.in. w Salonie Królewskim w Pałacu Burbonów (1838-47), Bibliotece Pałacu Luksemburskiego (1841-46), gdzie, w centralnej kopule, namalował scenę przedstawienia Dantego Homerowi i innym wielkim Greckiego i Rzymskiego antyku, by zasymbolizować spotkanie klasycznego pogaństwa z nowoczesną kulturą chrześcijańską, Salonie Pokoju w paryskim ratuszu (1854, zniszczone w 1871 roku) i Galerii Apollina w Luwrze (1849-51). Żaden inny malarz tamtych czasów nie był tak nieustannie zatrudniany do monumentalnych prac na duża skalę.

Sztukę Delacroixa doceniono w pełni w 1855. Na Wystawie Światowej w 1855 pokazano trzydzieści sześć jego obrazów, i wyróżniono go wielkim, złotym medalem.
W 1857 zyskał członkostwo Academie des Beaux-Arts. Mimo to żył samotnie, odmawiając objęcia wielu proponowanych mu stanowisk. Coraz częściej chorujący, z przeciągłym zapaleniem gardła i oszczędzający swoje siły fizyczne, żył oszczędnym, kawalerskim życiem, lecz pracował z niesłabnącą energią do końca.
Zmarł 13.08.1863 w Paryżu.

Dorobek Delacroix jest olbrzymi: ponad 800 obrazów i malowideł ściennych, ponad 600 rysunków i ponad 100 litografii. Obok dzieł wymienionych zasłynął także jako portrecista, np. Autoportret w roli Hamleta, Portret Fryderyka Chopina (oba Luwr, Paryż) i malarz scen historycznych. Był czołowym, reprezentantem malarstwa romantycznego. Kolorystyka jego płócien inspirowała następne generacje artystów. Swoje poglądy teoretyczne publikował w czasopismach ,,Revue des Deux Mondes" i „Moniteur" oraz w „Dziennikach" prowadzonych od 1822.

Cytaty: