Botticelli, Sandro
( 1445 – 1510 )zobacz obrazy >>>
Sandro Botticelli - portretAlessandro (właśc. Alessandro di Mariano Filipepi) urodził się 1.03.1445 roku we Florencji jako syn garbarza. Sandro to zdrobnienie
imienia Alessandro.
Jego przydomek pochodzi z czasów, gdy mieszkał u swego brata, którego z powodu wielkiej tuszy nazywano „botticelli”
– beczułka. Przezwisko "beczułka" przylgnęło do wszystkich członków rodziny Filipepi.
Po krótkiej nauce u swego drugiego brata, złotnika, od 1465 roku odbył dwa lata nauki u Fra
Filippo Lippi’ego. Prawdopodobnie później działał jakiś czas w pracowni Andrei del Verrocchio.
W 1470 roku założył własną pracownię, w której odbywał naukę syn jego dawnego nauczyciela Filippo Lippi.
Głośne obrazy Botticellego inspirowane były kontaktami z kręgiem humanistów skupionych wokół
Medyceuszy. Korzystał również z wzorów formalnych Filippo Lippi’ego i Antonia del Pollaiuola, jego obrazy
charakteryzują się jednak większą stylizacją postaci i mocniejszą kolorystyką. W dziełach tych odbija się najlepiej
ekskluzywna dworska kultura ówczesnej Florencji. Szczególnie wyraźnie zaznacza się to w idealizacji postaci
kobiecych i obrazach o tematyce mitologicznej, inspirowanych ideami neoplatonizmu Akademii Florenckiej.
Pierwsze udokumentowane dzieło Botticellego powstało w 1470 roku dla Sala della Mercanzia we Florencji. W 1474
ukończył Św. Sebastiana (Dahlem, Berlin) dla kościoła S. Maria Maggiore we Florencji, zaś rok później
stworzył dla Giuliana de’Medici sztandar z postacią męczennika. Ok. 1477 namalował Alegorię wiosny, obraz
który przyniósł mu sławę i wraz z powstałymi w 1482 roku Narodzinami Wenus zaliczany jest do jego
najwspanialszych prac (oba obrazy znajdują się w Uffizi we Florencji).
W latach 1481-1483 na zaproszenie papieża Sykstusa IV wykonał freski w Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie.
Po śmierci mecenasa Lorenza de’Medici (1492) i w wyniku działalności Savonaroli’ego, w
twórczości Botticellego nastąpił zwrot. Fanatyczny dominikański mnich Savonaroli z klasztoru Fra Anielica, głoszący
w swych kazaniach i proroctwach konieczność surowości obyczaju, wstrzemięźliwości i pokuty, co doprowadziło nawet
do palenia dzieł sztuki na ulicznych stosach w 1494 r. przejął w mieście władzę. Głosząc teokratyczne hasła żądał
radykalnej reformy Kościoła i sprzeciwiał się rozluźnieniu obyczajów. Publicznie występował przeciwko papieżowi
Aleksandrowi VI. W 1497 r. został ekskomunikowany, a następnie oskarżony o herezję i 23 maja 1498 r. spalony na
stosie.
Pod wpływem Savonaroli’ego Botticelli porzucił swój dotychczasowy styl i namalował kilka pełnych ekspresji obrazów
przedstawiających Mękę Pańską. Przeżycia religijne a także walka z problemami plastycznymi doprowadziły artystę do
pewnego manieryzmu i gotyckiej twardości formy np. Złożenie do grobu, 1492-93.
Jedyne sygnowane dzieło pochodzi z roku 1500 i są to Mistyczne narodziny. Akcent położony tu został na
akcję; przedstawienie przestrzeni i cielesność stają się nieistotne. Ten nowy sposób widzenia artysty oddają
również rysunki piórkiem wykonane do rękopisu „Boskiej Komedii” Dantego, w 1490 roku dla Lorenza di Pierfrancesca
de’Medici.
Botticelli zmarł 17.05.1510 roku we Florencji.
